Wat gaan we doen en wat willen we hiermee bereiken?
Purmerend 2040
We willen de positie van Purmerend als aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en verblijven versterken. We zien Purmerend als centrumgemeente en als een volwaardig onderdeel van en deelnemer aan de Metropoolregio Amsterdam.
We geven duidelijkheid over het verhaal van Purmerend en de Beemster en over de geplande ontwikkelingen. We hebben een integraal beeld van en visie op de fysieke leefomgeving van de gemeente, die richting geven aan de verdere uitwerking in programma’s, regelgeving en vergunningen.
We blijven het programma Purmerend 2040 gebruiken als paraplu voor de ontwikkeling van onze gemeente. Sinds de start in 2017 beschouwen we het programma als een agenda.
We vullen deze agenda aan en passen deze waar nodig aan. We maken onze ambities en agenda voor de gemeente richting 2040 bespreekbaar en zichtbaar en vertalen deze naar concrete doelen en maatregelen. Dit doen we in samenspraak met inwoners, ondernemers, buurgemeenten en andere partners.
We vertalen maatschappelijke en economische ambities en doelen naar concrete, uitvoeringsgerichte beleidskaders en geven hiermee sturing aan gebieds- en locatieontwikkelingen.
Omgevingsvisie 2.0 Purmerend
We voeren het plan van aanpak Omgevingsvisie 2.0 Purmerend uit. Als vervolg op de opgavennotitie en de perspectievennotitie is als tussenstap de Koersnotitie Omgevingsvisie Purmerend opgesteld. Na besluitvorming hierover werken we aan een voorontwerp van de Omgevingsvisie. Dit gebeurt in samenhang met onderzoek naar milieueffecten. Voor de nieuwe Omgevingsvisie hanteren we het jaar 2050 als stip op de horizon. Het is de bedoeling dat de raad de nieuwe Omgevingsvisie in 2027 vaststelt.
Parallel hieraan willen we ook meer zicht en grip krijgen op de totale beleidscyclus, zoals beoogd in de Omgevingswet. Naast de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, die worden vastgesteld door de raad, willen we ook meer invulling geven aan het (kern)instrument Omgevingsprogramma. Deze programma’s kunnen een brugfunctie vervullen tussen visie, beleid en uitvoering, en worden voor sommige thema’s zelfs wettelijk verplicht.
Cluster sleutelgebied - bestaande stad
We staan voor de opgave om veel woningen toe te voegen. Een deel van deze opgave concentreert zich in de bestaande stad. Dat stelt ons in staat om nieuwe woon- en werkmilieus toe te voegen, voorzieningen te behouden en de levendigheid te bevorderen, het buitengebied te ontzien en gebieden een kwaliteitsimpuls te geven. Waar mogelijk richten we de openbare ruimte klimaatbestendig in.
Vanuit de gedachte van een compacte en complete gemeente, richten we ons bij lopende locatie- en gebiedsontwikkelingen primair op het intensiveren van het bestaande stedelijke gebied. Waar mogelijk doen we dat door intensief en efficiënt ruimtegebruik en functiemenging. We zijn terughoudend met nieuwe initiatieven die leiden tot verdere verdichting van Purmerend en zetten ook in op woningbouwlocaties aan de randen, zoals de Oostflank. We werken verder aan de producten en richten processen in om de ontwikkelingen uit te kunnen voeren.
We gaan voor één groot centrumgebied, waarbij elk deelgebied zijn authenticiteit behoudt. We transformeren het Waterlandkwartier en het Wagenweggebied tot hoogstedelijke gemengde stadswijken vlak bij OV-stations en voegen woningen, voorzieningen en werkplekken toe. We versterken de levendigheid, vitaliteit en aantrekkelijkheid van de historische binnenstad als onze huiskamer. We zorgen ervoor dat de gebieden elkaar aanvullen en goed met elkaar verbonden zijn, zowel qua functies en programma’s als fysiek. Dit vraagt onder andere om het omvormen van straatparkeren rond de binnenstad naar gebouwde, openbare parkeervoorzieningen met voldoende capaciteit. Daarnaast is het nodig om het (doorgaand) gemotoriseerd verkeer, met name op de oost-westverbinding door de binnenstad (zoals de Gedempte Where – Purmersteenweg – Waterlandlaan), te verminderen. Tegelijkertijd moet de binnenstad goed bereikbaar blijven voor auto, openbaar vervoer, fietsers en voetgangers. We geven meer ruimte aan fietsers, voetgangers en het openbaar vervoer en we geven een kwaliteitsimpuls aan de openbare ruimte en de parken, waarbij een klimaatadaptieve inrichting vooropstaat.
We vinden het belangrijk dat de binnenstad van Purmerend voor iedereen een fijne plek is waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en dat dit ook in de toekomst zo blijft. Om dat te bereiken voeren we het programma Binnenstad uit.
Samen met de corporatie vernieuwen en versterken we de woonwijk Wheermolen-Oost. Dit doen we door woningen te renoveren, te slopen en nieuw te bouwen. We zorgen voor een passend woon- en voorzieningenprogramma en verbeteren de openbare ruimte en het park.
We voeren de Ontwikkelstrategie De Koog uit om een aantrekkelijk, vitaal en veilig gemengd gebied te creëren waar wonen en werken en onderwijs samenkomen. We streven hierbij naar de ontwikkeling van de E|SPORTS TECH CAMPUS, waar bestaande bedrijven hun activiteiten kunnen voortzetten.
Er zijn diverse kleinere gebieds- en locatieontwikkelingen in voorbereiding en uitvoering, waaronder het Karekietpark/Leeuwerikplein, Kwadijkerpark en enkele binnenwijkse ontwikkellocaties (BOL), waaronder (nu) ook de Van Balenstraat. De stand van zaken wordt jaarlijks gerapporteerd in het Meerjarenprogramma Grondexploitatie (MPG).
Cluster Westflank- Werelderfgoed de Beemster en Neckerhout
We behouden en versterken het karakter van het Werelderfgoed de Beemster waar agrarische ondernemingen deel van uit maken als een van de Outstanding Universal Values (OUV). We staan doelmatige ontwikkelingen toe die zorgen voor nieuwe en meer gevarieerde woningen en woonmilieus, passend bij het binnenstedelijke programma en de Oostflank. Door het behouden en toevoegen van voorzieningen en werkgelegenheid blijven de dorpen vitaal en gezond en worden toerisme en economische activiteiten versterkt.
We respecteren het Werelderfgoed de Beemster en versterken het waar dat kan. Dat doen we door doelmatig te ontwikkelen: het juiste gebruik op de juiste plek. Ook zorgen we voor goed beheer en zorgvuldig gebruik van het gebied, vanuit de kernwaarden van het werelderfgoed.
We voegen woningen en voorzieningen toe aan de dorpen en geven een kwaliteitsimpuls aan de openbare ruimte. Voor de ontwikkeling van De Keyser is het samenwerkingsverband v.o.f. De Beemster Compagnie actief. Met Wooncompagnie werken we aan ontwikkeling van het seniorenhof Rijpzicht en aan de herontwikkeling van het Tobias de Coeneplein.
We staan open voor initiatieven in het landelijk gebied die respect hebben voor en bijdragen aan het behoud van het werelderfgoed. De accountmanagers agrarische zaken en (Wereld)erfgoed denken vroegtijdig mee en ondersteunen waar mogelijk.
Voor het gebied Neckerhout richten we ons, in goed overleg met de provincie, op de bouw van een hotel in combinatie met een recreatiebos.
Cluster Oostflank- droogmakerij De Purmer
We behouden het Purmerbos en richten ons nadrukkelijk op een gevarieerder aanbod van woningen en woonmilieus. Daarmee vullen we het binnenstedelijke programma en de Westflank aan. Door voorzieningen en werkgelegenheid te behouden én toe te voegen, waarborgen we de leefbaarheid en versterken we het toerisme en economische activiteiten. We experimenteren met nieuwe duurzame woonconcepten en houtbouw. Dat zorgt voor een onderscheidend karakter dat aansluit bij de vraag, het landschap en goed is voor het milieu.
We werken aan de ontwikkeling en versterking van droogmakerij De Purmer. Dit doen we door doelmatig te ontwikkelen: het juiste gebruik op de juiste plek, goed beheer en verantwoord gebruik. We voegen een divers, bijzonder en onderscheidend programma toe, met aandacht voor leefbaarheid, bereikbaarheid en het versterken van landschap en natuur. Hiervoor stellen we een omgevingsprogramma op en bereiden we een wijziging van het omgevingsplan voor.
De integrale visie op droogmakerij De Purmer is samen met de gemeenten Edam-Volendam en Waterland vastgesteld en onderling afgestemd. Samen met onze buurgemeenten werken we aan de uitvoering daarvan.
We werken samen met de gemeente Edam-Volendam voor bedrijvenpark Baanstee Noord-Oost en zorgen voor een integrale verbinding.
We gaan verder met de planning en uitvoering van de vastgestelde visie Oostflank Purmerend: het Purmerendse deel van de Purmer. Het uitgangspunt is dat deze ontwikkeling bijdraagt aan het samengaan van diverse beleidsdoelen, zoals wonen, klimaat, duurzame mobiliteit, recreatie en natuurontwikkeling. Binnen de mogelijkheden zetten we de ontwikkeling van nieuwbouw op bedrijvenpark Baanstee Noord zoveel mogelijk door. Voor het bestaande bedrijventerrein werken we mee aan initiatieven die gericht zijn op het efficiënt gebruik van de grond.
Voor het gebied Vurige Staart werken we aan planontwikkeling van het gebied tussen de N235 en de Purmerringvaart met woonprogramma in groen-blauwe setting.
Grondbeleid
Het grondbeleid is bedoeld om de genoemde doelen te ondersteunen. Daarbij is grondeigendom van essentieel belang, omdat dit bepaalt hoe gronden doelmatig beheerd, gebruikt en ontwikkeld kunnen worden. We letten er voortdurend op dat de schaarse ruimte binnen de bestaande eigendomsverhoudingen zo goed mogelijk wordt benut. We werken met een helder afwegingskader dat transparant, uitlegbaar en navolgbaar is. Daarmee bepalen we de strategische inzet en prioritering van projecten en initiatieven. Ook biedt het inzicht in de voortgang, de financiële stand van zaken en procesafspraken. We verhalen kosten met het oog op een evenwichtige bijdrage aan de gemeentelijke financiën. Als de gemeente geen eigenaar van de grond is, regisseren en faciliteren we de gewenste particuliere ontwikkelingen. Met het zogenaamde faciliterend grondbeleid zorgen we ervoor dat private en particuliere grondexploitanten meebetalen aan noodzakelijke gemeentelijke investeringen in openbare infrastructuur, voorzieningen en betaalbare woningen.
In het jaarlijks op te stellen Meerjarenprogramma Grondexploitaties (MPG) rapporteren we, in samenhang met de opmaak van de jaarrekening over het afgelopen jaar, over de grondexploitaties, de samenwerkingsverbanden, strategische grondposities en het faciliterend grondbeleid.
Voor gebieds- en locatieontwikkelingen brengen we zowel de gebiedseigen als de gebiedsoverstijgende kosten in beeld. Deze kosten worden verhaald op de initiatiefnemer(s). We onderzoeken voortdurend de haalbaarheid van planontwikkelingen. Daarbij hanteren we de aanvullingsbesluiten per ontwikkelgebied en het recent opgestelde Omgevingsprogramma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen.
Vastgoed
Gemeente Purmerend is eigenaar en beheerder van een groot aantal vastgoedobjecten in de gemeente. Het vastgoed is ondersteunend aan de maatschappelijke of ruimtelijke opgaven, want het hebben van vastgoed is geen doel op zichzelf. We streven naar toekomstbestendig vastgoed dat kwalitatief goed, deugdelijk onderhouden, duurzaam en flexibel inzetbaar is. Door ontwikkelingen als de energietransitie, schaarste van ruimte, geopolitieke spanningen en scherper zicht op de toekomstige opgaven is het nodig om strategischer om te gaan met de portefeuille en de risico’s te beheersen. Bij bouwprojecten en bij aankoop van panden is het daarom zaak om na te denken over het beheer na oplevering en om duidelijk te formuleren wat het doel van de bouw of verwerving is.
Na de verduurzaming van de vastgoedportefeuille enkele jaren projectmatig te hebben aangepakt, is verduurzaming van het vastgoed onderdeel geworden van de reguliere onderhoudstaak en maakt dit onderdeel uit van de meerjarenonderhoudsprognose. Dit betekent dat een en ander wordt toegepast bij de uitvoering van regulier onderhoud. Uitzonderingen hierop zijn het plaatsen van zonnepanelen en projecten op het gebied van netcongestie.
Alle objecten worden eens per 4 jaar beoordeeld op de staat van onderhoud. De kosten van het dagelijks als planmatig onderhoud worden opgenomen in een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Het doel van het onderhoud is om de objecten minimaal op het niveau ‘voldoende’ te houden. We wegen investeringen niet alleen op technische noodzaak, maar ook op financieel en maatschappelijk rendement. Hierdoor sturen we nadrukkelijk op duurzame en toekomstbestendige keuzes.
In 2025 heeft de raad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Het IHP geeft weer wat er nodig is om toekomstbestendige onderwijshuisvesting te realiseren met het oog op de ontwikkeling van onze gemeente. We zorgen voor goede schoolgebouwen, zodat er ook in de toekomst genoeg ruimte is voor (bewegings-)onderwijs en kinderopvang. Aanvullend geven we samen met schoolbesturen verder uitvoering aan het IHP en maken we afspraken over het toelatingsbeleid van leerlingen. Daarbij wordt in bredere context gekeken naar de capaciteit van het aanbod en de ruimtevraag die zich in een omgeving voordoet. We sturen hiermee aan op optimaal gebruik van schoolgebouwen, een betere spreiding en het voorkomen van individuele uitbreidingsverzoeken voor schoolgebouwen. Zo kunnenwe beter sturen op de inzet van schoolgebouwen en de personele bezetting.
Omdat de onderwijshuisvesting juridisch geen eigendom is van de gemeente, zijn schoolbesturen verantwoordelijk voor beheer en onderhoud. Enkele scholen heeft de gemeente wél in eigen beheer, bijvoorbeeld vanwege een multifunctionele invulling. Het IHP bevat de ambitie om in nieuwe schoolgebouwen verschillende gebruiksfuncties te combineren. In 2027 realiseren we deze ambitie met de oplevering van verschillende locaties. Dit zijn het schoolgebouw aan de Mercuriusweg, Innovium, Klim-Op en IKC de Keyser in Middenbeemster.
Het Leeghwaterbad wordt uitgebreid met een hybride bad. Dit wordt opgeleverd in de zomer van 2027. Het hybride bad kan het hele jaar worden gebruikt voor zwemlessen, groepslessen en de verhuur aan verschillende verenigingen.
De nieuwe milieustraat en werf aan de Visserijweg zijn in voorbereiding. De werkplaatsen en werkplekken die nu door verschillende teams op verschillende locaties worden gebruikt, verhuizen naar de Visserijweg. Het vastgoed dat hierdoor vrijkomt, biedt kansen voor herontwikkeling, een nieuwe invulling of het afstoten van objecten.
De groei van de gemeentelijke organisatie en veranderende werkprocessen leidt tot een toenemende behoefte aan huisvesting op diverse locaties. Naast nieuwe locaties, zoals de milieustraat, neemt de druk op de beschikbare werkplekken toe. We werken in 2027 verschillende scenario's uit om het ruimtegebruik te optimaliseren.
De exploitatie, inclusief het dagelijks onderhoud van de sportaccommodaties (zwembad, sporthallen, gymzalen en buitensportlocaties) is ondergebracht bij Stichting Spurd. In overleg met Spurd vernieuwen we de onderhoudsplannen, waarbij we de resultaten jaarlijks evalueren. In overleg bekijken we of de relatie tussen de gemeente en Spurd nog passend is bij de wijze waarop Spurd invulling geeft aan haar taken.
Belangrijk om te weten
Omgevingsplan
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikt de gemeente van rechtswege over een tijdelijk omgevingsplan. Tot 2032 wordt dit Omgevingsplan stapsgewijs opgebouwd. Eerst wordt de omgevingsplanwijziging voor de binnenstad afgerond. Daarna worden het programma Oostflank en de gebiedsvisie De Koog uitgewerkt in omgevingsplanwijzigingen. Indien nodig en mogelijk faciliteren we ook andere ontwikkelingen of thematische wijzigingen van het Omgevingsplan.
Operationele Techniek (OT)
Door de snel veranderende wereld van operationele technologie worden fysieke systemen, zoals toegangscontrole, gebouwautomatisering en installaties, steeds kritieker. Waar de verantwoordelijkheid voor bescherming voorheen vooral bij team IT lag, neemt team Vastgoed nu ook verantwoordelijkheid voor het betrouwbaar beheer en, indien nodig, vervanging van deze hardware. De eisen aan beveiliging zijn duidelijk aangescherpt, zowel op het gebied van betrouwbaarheid als in het kader van nieuwe regelgeving, zoals de Cyberbeveiligingswet en NIS2. Hierdoor is de noodzaak om te investeren in robuuste, modulaire en toekomstbestendige technische systemen toegenomen. Deze ontwikkeling heeft impact op het beheer en de investeringsplanning, maar biedt tegelijkertijd kansen om onze vastgoedportefeuille beter te beveiligen, efficiënter te beheren, de belangen van stakeholders te dienen en te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving en beveiligingseisen.
Netcongestie
Ook gemeente Purmerend heeft te maken met het landelijke stroomvraagstuk. Netcongestie vormt een risico voor alle renovatie- en nieuwbouwprojecten binnen de vastgoedportefeuille, maar speelt ook bij gebiedsontwikkelingen zoals de Baanstee. Elektriciteitsaansluitingen kunnen langer op zich laten wachten, wat kan leiden tot vertraging bij bouw- en verduurzamingsopgaven. Doordat bouwkundige aanpassingen nodig kunnen zijn, kan dit leiden tot onverwachte kosten of beperkingen in de investeringsmogelijkheden.
Aanvullend hierop wordt in het kader van deze ontwikkeling gezocht naar ruimte voor 251 transformatorhuisjes, in alle wijken en op bedrijventerreinen. Gezien de al schaarse beschikbare ruimte vraagt dit om scherpe keuzes die, zowel binnenstedelijk als daarbuiten, niet altijd zonder pijn kunnen worden gemaakt. Eerder is al besloten spaarzaam om te gaan met de gronden die de gemeente in eigendom heeft.
Netcongestie biedt ook kansen om onze strategische rol als gemeente te versterken. Door te investeren in slimme oplossingen kunnen we risico’s beperken en nieuwe duurzaamheidsinitiatieven mogelijk maken. Voorbeelden hiervan zijn lokale energieopwekking en -opslag, vraagsturing, innovatieve contractvormen en samenwerking met netbeheerders.
Capaciteitsvraagstuk maatschappelijk Vastgoed
De groei van het aantal inwoners vergroot de vraag naar vastgoed. Daardoor neemt de druk op de capaciteit van de bestaande accommodaties en voorzieningen toe. In nieuwe wijken realiseren we ook nieuwe voorzieningen. We denken mee over hoe we de toenemende vraag binnen bestaande objecten kunnen opvangen en hoe we de groeiende vraag naar vastgoed op nieuwe locaties kunnen invullen. Om flexibel in te spelen op deze ontwikkeling, zowel in bestaande wijken en dorpen als in nieuwbouwwijken, is het van belang strategische grondposities te verwerven. Alleen zo blijven we in staat om flexibel in te spelen op de vraag naar vastgoedlocaties.
Kostprijsdekkende huur
Wanneer een gemeente economische activiteiten verricht, moet zij zich houden aan de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid (Wet M&O), die zijn opgenomen in de Mededingingswet. Het onder de kostprijs aanbieden van economische activiteiten is vanwege concurrentievervalsing niet toegestaan. Bij nieuwe overeenkomsten maken we een afweging of gebruikers een kostprijsdekkende huur of een marktconforme huur in rekening krijgen.
