Wat mag het kosten

Bedragen x € 1.000

In dit programma zijn de lasten in de begroting 2027 € 25.057.000 lager en baten € 34.264.000 lager dan in de bijgestelde begroting 2026. Per saldo verslechtert het resultaat hierdoor met € 9.207.000. Hieronder wordt dit verder toegelicht.

Ontwikkeling exploitatie 2026-2027

Vanwege de omvang van het programma wordt dit programma op beleidsveld niveau toegelicht conform de afspraak met de gemeenteraad. De belangrijkste elementen in de ontwikkeling op beleidsveldniveau ten opzichte van de bijgestelde begroting 2026 zijn:

BV025 Onderwijs	Lasten	Baten
Achterstandenbeleid
Voor het schooljaar 2025-2026 heeft het Rijk tijdelijk extra geld beschikbaar gesteld voor Doorstroompunt (DSP) en Voortijdig Schoolverlaten (VSV). Hierdoor zijn zowel de inkomsten als de uitgaven in 2026 eenmalig hoger. In de begroting van 2027 zijn de inkomsten en uitgaven daarom € 185.000 lager dan in 2026. Tegelijkertijd wordt verwacht dat er voor de periode 2026-2029 meerjarige rijksmiddelen beschikbaar komen voor DSP en VSV. Met deze middelen kan de formatie structureel worden uitgebreid. Hierdoor zal het budget vanaf 2027 naar verwachting blijvend toenemen. De financiële gevolgen worden verwerkt zodra de definitieve toekenningen van het Rijk bekend zijn.	-185	185
Resultaatbestemming vergroening schoolpleinen 2025
De subsidie voor het vergroenen van schoolpleinen werd verstrekt voor het schooljaar 2025-2026. De nog niet uitgekeerde subsidies zijn via de resultaatbestemming doorgeschoven naar 2026. Hierdoor is het beschikbare budget in 2027 lager dan in 2026.	-100
Sloopbudget Antoni Gaudi
In 2026 staat er incidenteel budget geraamd voor het slopen van het Antoni Gaudi. Dit zorgt in 2027 voor lagere lasten.	-200
Kapitaallasten
In 2027 worden ten opzichte van 2026 hogere afschrijvings- en rentelasten geraamd op onderwijshuisvesting. Dit effect wordt grotendeels veroorzaakt door de oplevering van het Innovium College eind 2026. In 2027 zullen we beginnen met afschrijven, dit heeft hogere kapitaallasten als effect.	1.571
Diverse
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000	306	21
Totaal	1392	206

BV026 Maatschappelijke ondersteuning	Lasten	Baten
Toegankelijkheid
In de Programmabegroting 2023 is voor 3 jaar geld beschikbaar gesteld voor een driejarige campagne zoals beschreven in de toegankelijkheidsagenda. De resterende middelen uit 2025 (€ 110.000) zijn via de Najaarsnota 2025 overgeheveld naar 2026. Vanaf 2027 is hiervoor geen budget meer beschikbaar. Dit leidt tot lagere lasten van € 110.000 in 2027 ten opzichte van 2026.	-110
GGD
De raming van de GGD is gebaseerd op de meerjarenbegroting die jaarlijks aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Tussen 2026 en 2027 stijgt het budget voor volksgezondheid met € 156.000. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door loon- en prijsindexatie. Dit leidt tot hogere lasten van € 156.000.	156
GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en IZA (Integraal Zorgakkoord)
De specifieke uitkeringen voor GALA (Brede SPUK) en het grootste deel van de IZA-regelingen lopen tot en met 2026. Vanaf 2027 worden de activiteiten voortgezet binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), dat voortbouwt op beide akkoorden. De financiële uitwerking van AZWA voor gemeenten is op dit moment nog niet vastgesteld. Daarom zijn hiervoor in deze begroting nog geen middelen opgenomen. Voor de SPUK IZA Transformatiemiddelen Mentale Gezondheidsnetwerken (MGN) is een bedrag van € 568.000 in 2026 en € 482.000 in 2027 beschikbaar gesteld. De middelen voor 2026 worden verwerkt in de Najaarsnota 2026. De middelen voor 2027 zijn verwerkt in deze begroting. Door het aflopen van de overige specifieke uitkeringen zijn de lasten in 2027 € 3,6 miljoen lager en de baten € 3,7 miljoen lager dan in 2026. De specifieke uitkeringen zijn budgetneutraal verwerkt in de begroting. Het verschil van € 80.000 tussen de baten en lasten wordt veroorzaakt door overheadkosten die via deze SiSa-regelingen worden gedeclareerd. Volgens de verantwoordingsvoorschriften moeten deze kosten echter worden verantwoord op het overzicht Overhead. Hierdoor ontstaat binnen dit programma een verschil tussen de baten en lasten.	-3.641	3.721
OVA indexeringen WMO
Binnen de Wmo en maatschappelijke ondersteuning zijn afspraken gemaakt met gecontracteerde aanbieders over indexering op basis van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA). Volgens de begrotingsuitgangspunten wordt uitgegaan van een jaarlijkse indexatie van 4,0%. Het definitieve OVA-percentage voor 2025 is inmiddels bekend. Daarom is het indexatiepercentage voor 2026 aangepast naar 5,2%. Dit percentage is gebaseerd op een correctie van de OVA 2025 en de voorlopige OVA 2026. Hierdoor stijgen de lasten in 2026 ten opzichte van de oorspronkelijke raming. Voor de jaren 2027 tot en met 2029 wordt nog steeds uitgegaan van een jaarlijkse indexatie van 4,0%.	1.216
Indexatie van reguliere subsidies
Volgens de begrotingsuitgangspunten wordt voor subsidies uitgegaan van een jaarlijkse indexatie van 2,5%. Na de Voorjaarsnota 2025 is de indexatie opnieuw berekend op basis van de gebruikelijke systematiek. Hierdoor komt het indexatiepercentage voor 2027 uit op 3,6%. Als gevolg hiervan stijgen de subsidielasten in 2027 ten opzichte van de eerdere raming.	475
Beschermd wonen
Op basis van de Meicirculaire 2026 is voor beschermd wonen € 231.000 extra budget beschikbaar gesteld voor 2027. Hierdoor stijgen de lasten voor beschermd wonen met € 231.000.	231
Kapitaallasten
In 2027 zijn de geraamde afschrijvings- en rentelasten voor de tijdelijke woningen hoger dan in 2026. Dit komt vooral door de oplevering van de tijdelijke woningen aan de N244. Naar verwachting start de afschrijving in 2027, waardoor de kapitaallasten toenemen.	862
Tijdelijke woningen N244
Voor 2027 zijn de lasten voor de tijdelijke woningen aan de N244 opgenomen conform raadsbesluit 827702. Deze lasten bestaan onder meer uit beheerkosten en belastingen. De kosten worden gedekt vanuit de reserve Oekraïne.	188
Loonkosten
De loonkosten zijn opnieuw verdeeld over de beleidsvelden. Hierbij is rekening gehouden met de daadwerkelijke inzet van medewerkers, wijzigingen binnen de formatie en de meest recente cao-afspraken.	171
Oekraine
Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne ontvangt de gemeente een specifieke uitkering (SPUK). In de Voortgangsrapportage 2026 zijn de lasten en baten voor 2026 opgenomen. In de primitieve begroting 2027 zijn hiervoor nog geen middelen geraamd, omdat er nog onvoldoende duidelijkheid is over de uitvoering in 2027. Hierdoor dalen zowel de lasten als de baten in 2027 ten opzichte van 2026, De specifieke uitkering is budgetneutraal verwerkt. Het verschil tussen de baten en lasten heeft betrekking op de dekking van de overheadkosten.	-25.262	25.218
Diverse
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000	41	-179
Totaal	-25.673	28.760

BV027 Werk en inkomen	Lasten	Baten
Toeslagenaffaire
Voor de begeleiding van gedupeerden van de Toeslagenaffaire ontvangt de gemeente drie specifieke uitkeringen (SPUK's). Eén uitkering is bedoeld voor dienstverlening aan gedupeerden en twee uitkeringen zijn beschikbaar voor het kwijtschelden van gemeentelijke schulden. Deze uitkeringen vergoeden de kosten die gemeenten hiervoor maken. Daarnaast mogen kosten voor ondersteuning op de leefgebieden financiën, wonen, zorg, gezin en werk worden meegenomen in de verantwoording van de Toeslagenaanpak. In de Voortgangsrapportage 2026 zijn de verwachte lasten en baten voor 2026 verwerkt. In de primitieve begroting 2027 zijn nog geen middelen voor de Toeslagenaffaire opgenomen, omdat er nog onvoldoende zicht is op de uitvoering in 2027. Dit leidt in 2027 tot lagere lasten van € 3,50 miljoen en lagere baten van € 3,81 miljoen. Het verschil van € 315.000 tussen de lasten en baten wordt veroorzaakt door overheadkosten die via deze SiSa-regeling worden gedeclareerd. Deze kosten moeten volgens de verantwoordingsregels worden verantwoord op het overzicht Overhead en niet binnen dit programma. Hierdoor zijn de baten binnen dit programma € 315.000 hoger dan de lasten.	-3.495	3.810
Inburgering
De gemeente ontvangt een specifieke uitkering (SPUK) voor het aanbieden van voorzieningen aan inwoners die moeten inburgeren. Deze voorzieningen helpen hen om aan hun inburgersplicht te voldoen. In de Voortgangsrapportage 2026 zijn de verwachte lasten en baten voor 2026 opgenomen. In de primitieve begroting 2027 zijn hiervoor nog geen middelen geraamd, omdat nog niet duidelijk is hoe de uitvoering er in 2027 uit zal zien. Omdat de ontvangen bijdrage de kosten volledig dekt, dalen zowel de lasten als de baten in 2027 ten opzichte van 2026.	-1.479	1.479
Loonkosten
De loonkosten zijn opnieuw verdeeld over de verschillende programma's. Hierdoor sluiten de personeelskosten per beleidsveld beter aan op de daadwerkelijke inzet van medewerkers.	182
Sociaal Rendement
In 2025 is het beschikbare budget voor het traject Sociaal Rendement 2.0 niet volledig benut. Dit traject richt zich op een organisatiebrede, vernieuwde aanpak met als doel meer plaatsingen te realiseren, de begeleiding en inwerkprocessen te verbeteren en de bewustwording binnen de organisatie te vergroten. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart, terwijl de uitvoering van het traject plaatsvindt in 2026. Daarom is het niet bestede budget van € 107.000 doorgeschoven naar 2026. Dit leidt tot een incidentele ophoging van het budget in 2026. Omdat deze budgetverhoging eenmalig is, zijn de lasten in de begroting 2027 € 107.000 lager dan in 2026.	-107
Diverse
Afwijkingen individueel lager dan € 100.000	-57	0
Totaal	-4.956	5.289

Reserves

Reserve Opvang Ontheemden Oekraïne
In de begroting 2027 is een onttrekking aan de reserve opgenomen van afgerond € 1.955.000. Hiervan heeft €1.944.000 betrekking op de locatie voor de tijdelijke woningen aan de N244. Deze onttrekking zal in de Voorjaarsnota 2027 worden verwerkt in de exploitatie als een bate in de vorm van een normkostenvergoeding opvang Oekraïne. Door een wijziging in de planning van oplevering en een wijziging in de systematiek van de normkostenvergoeding is het bedrag aangepast ten opzichte van het raadsvoorstel 827702. De geraamde onttrekking bedroeg oorspronkelijk €2.270.242.

Voorzieningen

Dit programma heeft geen voorzieningen.

Investeringen

De jaarschijf 2027 van programma 2 heeft een totaalbedrag van € 27,2 miljoen aan investeringen, waarvan € 5,0 miljoen betrekking heeft op voorgenomen investeringen: voor de Nachtopvang Waterlandkwartier en de Woonzorgvoorziening aan de Jaagweg. Afspraak voor voorgenomen investeringen is dat hiervoor een apart raadsvoorstel wordt opgesteld om tot uitgave te mogen overgaan. Het grootste deel van de investeringen 2027 betreft sport (€ 10,1 miljoen): de nieuwbouw van sporthal De Karekiet, de uitvoering van het vervangingsbeleid voor speelvoorzieningen en de realisatie van het hybridebad bij het Leeghwaterbad. Daarnaast wordt € 9,2 miljoen geïnvesteerd in onderwijshuisvesting. Het gaat hierbij om investeringen in De Klim-op Karekietpark, IKC Middenbeemster, De Waterlandschool, Montessorischool, OBS De Delta, De Wilgenhoek en de buitenruimte van het Innovium College. Verder is € 2,1 miljoen opgenomen voor de aankoop van De Purmerenderweg 232, € 0,7 miljoen voor Wmo-hulpmiddelen en € 0,2 miljoen voor de verduurzaming van de toneelverlichting in de kleine zaal door de toepassing van LED-verlichting. Voor de specificatie van de investeringen wordt verwezen naar de bijlage Meerjareninvesteringsplanning.